دفتر جنرال دوستم تائید میکند که صلاحیتهای معاون اول ریاست جمهوری پس از برگشت وی از ترکیه، محدود شده؛ اما ریاست جمهوری این ادعا را رد میکند.
گلنور بهمن؛ مشاور مطبوعاتی معاون اول ریاست جمهوری گفت که صلاحیتها و امکانات جنرال دوستم محدود شده است.
آقای بهمن افزود که جنرال دوستم با هوادارانش به گونۀ گسترده، در اقامتگاه خویش دیدار میکند و گاهی هم برای ملاقاتهای رسمی در دفتر کارش حضور میباید؛ اما به نشستهای کابینه و شورای امنیت ملی دعوت نمیشود و در تصامیم کلان دیدگاه وی مد نظر گرفته نمیشود.
او گفت:"رفتارهای اخیر مقام ریاست جمهوری و اداره امور مبین این امر است که در واقع صلاحیتها، حوزه امکانات و اقتدار معاونت اول محدود میشود. در واقع در یک نوع تحریم اعلام ناشده قرار دارد".
اما شاه حسین مرتضوی؛ معاون سخنگوی ریاست جمهوری گفت که جلسات کابینه در ارگ برگزار میشود و جنرال دوستم نیز مسؤول چندین کمیته است.
علیرغم توجیهی که سخنگوی ارگ ارائه می کند، شواهد حاکی از آن است که دوستم عملا سهمی در قدرت و تصمیم سازی های کلان سیاسی و امنیتی ندارد و این چیزی است که عمدا از سوی کانون مرکزی قدرت، در دستور کار قرار دارد.
بر بنیاد گزارش های رسمی، آقای دوستم از زمان بازگشت از تبعید در ترکیه، تنها دو بار توانسته مستقیما با اشرف غنی دیدار کند و این برای کسی که پس از رییس جمهور، مرد شماره دوم سیاست و قدرت کشور محسوب می شود و بر پایه قانون اساسی، از صلاحیت های گسترده ای برخوردار است و مهم تر از همه اینها برگزیده مردم می باشد و میلیون ها رأی دارد، هرگز عادی نیست.
یکی از مطالبات اصلی و مهمی که دوستم پس از بازگشت از تبعید باید دنبال می کرد، آزادی نظام الدین قیصاری بود؛ چیزی که خود او هم بعد از بازگشت و در اوج شور و شعف ناشی از شکستن سد تبعید و تحریم سیاسی، بارها آن را تکرار کرد و به ازبک های معترض در دست کم ۱۱ ولایت کشور، وعده سپرد که این اتفاق به زودی خواهد افتاد و آنها باید به خانه های بازگردند.
اکنون که ماه ها از آن رویداد می گذرد، تنها دستاورد آقای دوستم در زمینه آزادی آقای قیصاری، دیدار کنترل شده نمایندگان و فرستادگان او با آقای قیصاری بود و بس.
با این وصف، جنبش بزرگ ازبک های معترض و عدالتخواه، عملا به شکست کشانده شده و این ارگ ریاست جمهوری و کانون مرکزی قدرت است که هم نظام الدین قیصاری را در بند نگه داشته و هم جنرال دوستم را حاشیه نشین و خلع صلاحیت کرده است.
مسؤول این شکست کیست؟ آیا جامعه ازبک نتوانست نقش خود را در به ثمر رساندن آن جنبش بزرگ و فراگیر ملی، به خوبی ایفا کند یا رهبر محبوب شان دوستم، بار دیگر موجب عدم تحقق خواسته های مشروع و مدنی قوم خود شد و مرعوب و مغلوب سیطره ارگ گردید؟
واقعیت این است که مردم و جامعه ازبک، تا آنجا که به آنها مربوط می شد، شجاعانه و متهورانه عمل کردند. آنها با دست خالی، اقتدار و سیطره دولت مرکزی در حوالی شمال را به چالش کشیدند، شاهراه های عمومی را مسدود کردند، شریان های مالی، ورودی های مرزی و گلوگاه های گمرکی را با قدرت و صلابت بستند و آن جنبش می رفت تا کلیت سلطه دولت بر سرزمین های شمالی را با چالشی جدی مواجه کند. حتی صداهای تجزیه طلبی و استقلال خواهی مبتنی بر دوگانه شمال – جنوب هم شنیده می شد.
بنابراین، حکومت واقعا در معرض خطر قرار گرفته بود. ارگ کابل هم با انفعال و ترس، در حال تماشای جولان و نمایش قدرت ازبک ها در ۱۱ ولایت کشور بود و همان جنبش هم موجب شد تا ارگ علیرغم چندبار ممانعت از بازگشت دوستم، تحقق این مهم را به عنوان کلید شکست جنبش ازبک ها ببیند و به ناگزیر از آن استفاده کند.
اما دوستم که تصور می کرد با بازگشت او، قدرت و صلاحیت اش نیز به او بازخواهد گشت، از همان آغاز، نه بازگشت صلاحیت های ذاتی معاونت اول ریاست جمهوری و نه آزادی بی قید و شرط و سریع نظام الدین قیصاری را به عنوان پیش شرط بازگشت خود، مطرح کرد و به همین دلیل، در نهایت تنها چیزی که از جنبش مهارناپذیر جامعه ازبک، به دست آمد، بازگشت دوستم بدون بازگشت صلاحیت های او بود و نظام الدین قیصاری هم همچنان در بند باقی ماند.
پس مسؤول اصلی شکست جنبش ازبک ها، معامله حساب نشده و ساده انگارانه آقای دوستم بود که بار دیگر، مسحور وعده های رنگین ارگ قدرت شد؛ بدون آنکه از تضمین های اجرایی آن اطمینان حاصل کرده باشد.
عبدالمتین فرهمند - جمهور
↧
