| به دنبال تنش ها در روابط افغانستان و پاکستان، اخیرا مقام های پاکستان گفته اند که آنان برای دریافت راه بدیل در انتقال پروژه برق کاسا ۱۰۰۰ و تاپی هستند؛ اما آگاهان اقتصادی می گویند که این اظهارات جنبه سیاسی دارد و هیچ راه بدیلی برای انتقال پروژه های تاپی و کاسا ۱۰۰۰ به پاکستان و هند وجود ندارد.به گزارش خبرگزاری جمهور؛ سید طارق فاطمی مشاور اقتصادی نخست وزیر پاکستان گفته است که کشورش به دنبال راه بدیلی است تا پروژه گاز تاپی و برق کاسا ۱۰۰۰ را وارد کند.فاطمی به رسانه های پاکستانی گفته است: کشورش خواستار برقراری روابط دوستانه با افغانستان است، اما ظاهرا کابل اشتیاقی برای این منظور ندارد.در همین حال، آگاهان اقتصادی می گویند که تغییر مسیر پروژه های تاپی و کاسا یک هزار عملی نیست و اظهارات مشاور نخست وزیر پاکستان بیشتر جنبه سیاسی دارد.حسین علی مهرامی استاد دانشگاه و مشاور اتحادیه ملی پیشه وران افغانستان به خبرگزاری جمهور گفت: "یافتن جاگزین به منظور تغییر مسیر پروژه های تاپی و کاسا یک هزار برای پاکستان مشکل است؛ یک بدیل می تواند ایران باشد ولی مسیر ایران مسافت طولانی دارد و از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست".آقای مهرامی افزود، از سوی دیگر قرارداد پروژه تاپی و کاسا یک هزار عملا میان کشورهای عضو این پروژه ها به امضا رسیده و دیگر احتمال تغییر مسیر آن، وجود ندارد.به گفته وی، تغییر مسیر پروژه های تاپی و کاسا یک هزار سناریوی می باشد که عملی نیست و خود پاکستان هم عملا نمی خواهد به دنبال راه بدیل باشد زیرا بدیلی مناسبی وجود ندارد و این اظهارات مقام های پاکستانی صرفا جنبه سیاسی دارد تا بتوانند در پهلوی انتقال انرژی از برخی امتیازاتی دیگر نیز بهره ببرند.او تاکید ورزید که کشورهای مبدأ نیز به این مساله پی برده اند که بجز از مسیر افغانستان، بدیلی دیگری برای ترانزیت انرژی به کشورهای آسیایی جنوبی وجود ندارد.از سوی هم، محی الدین نوری سخنگوی وزارت معادن و پترولیم افغانستان به خبرگزاری جمهور گفت: "کار روی پروژه تاپی به شکل نورمال جریان دارد و هیچ سکته گی در این روند وجود ندارد. در همین نزدیکی ها شرکت تاپی لمتید در دوبی به کارش آغاز کرده است و هم اکنون فعالیت این شرکت روی تنظیم مقرره ها، برنامه ها و طرزالعملهای اجرایی پروژه تاپی متمرکز می باشد".به گفته آقای نوری، جریان کار روی نوشتن مقرره ها، لوایح، مسایل تدارکاتی و استخدام در پروژه تاپی نشاندهنده آن است که چهار کشور بر عملی سازی این پروژه متعهد هستند.نوری افزود، دولت افغانستان هم به تعهدات خویش در مورد پروژه تاپی عمل کرده و فعالیت ها در این راستا در وزارت معادن نیز جریان دارد.شرکت پروژه تاپی (تاپی لمیتید) با اشتراک چهار کشور ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند براساس سهم هر کشور تشکیل شده است.خبرگزاری جمهور با تماس های پی هم موفق نشد که نظر وزارت انرژی و آب را در مورد اظهارات مشاور نخست وزیر پاکستان با خود داشته باشد ولی شا حسین مرتضوی معاون سخنگوی رییس جمهور در رابطه به واکنش حکومت و این که چه قدر می تواند این اظهارات جنبه سیاسی داشته باشد، گفت: "این مساله باید از وزارت انرژی و وزارت معادن پرسیده شود، مربوط به ما نمی شود".امتیازات دیگر برای پاکستان چیست؟آگاهان اقتصادی می گویند که مقام های پاکستانی با این اظهارات شان درپی امتیازگیری های دیگر اند.حسین علی مهرامی گفت، نقش افغانستان در قطع کمک های میلیاردی دولت امریکا به آن کشور، وارد کردن اتهام حمایت از تروریزم به اسلام آباد و اتخاذ سیاست جدید اقتصادی افغانستان، پاکستان را دلخور کرده است و آن کشور می خواهد به نوعی بالای افغانستان فشار وارد کند تا افغانستان از چنین سیاست هایش در برابر پاکستان دست بردارد.آقای مهرامی خاطرنشان کرد، حرکتهایی به صورت خود جوش در داخل افغانستان ایجاد شده که مستهلکین افغان از محصولات تجارتی پاکستان استفاده نمی کنند و این مساله تاثیرات شدید بالای وضعیت اقتصادی پاکستان برجا گذاشته و صادرات پاکستان به افغانستان حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است و پاکستان در این خصوص دولت افغانستان را ملامت می کنند که کمپاین ضد محصولات پاکستانی را در داخل افغانستان به راه انداخته است.این کارشناس مسایل اقتصادی می گوید که دولت افغانستان باید اولویت های اقتصادی خود را بر مبنای منافع ملی کشور در پیش گیرد و نباید تحت فشارهای پاکستان قرار گیرد.به باور او، اگر دولت افغانستان بتواند امنیت پروژه های بزرگ اقتصادی تامین کند، انتقال این پروژهها می توانند کشور را به عنوان یک قدرت اقتصادی در منطقه تبارز دهد؛ اهمیت و جایگاه افغانستان بیش از هر زمانی در تجارت بین المللی بالا برود. در این صورت کشورهای صادرکننده و وارد کننده انرژی در منطقه نیز منافع خود را در امنیت و رشد اقتصادی افغانستان خواهند دید.امضای قرارداد پروژه انتقال برق کاسا یک هزار و پروژه انتقال گاز ترکمنستان به پاکستان و هند از راه افغانستان از بزرگترین پروژه های ترانزیت اقتصادی حکومت وحدت ملی خوانده شده، که مقدمات آن چندین سال را در برگرفته است.مقام های دولت افغانستان گفته اند که کار عملی پروژه تاپی از سال ۲۰۱۷ آغاز می شود و تا سال ۲۰۲۰ به پایه اکمال خواهد رسید.پروژه كاسا ۱۰۰۰ هم شامل احداث خطوط انتقال برق از قرقيزستان و تاجيكستان به پاكستان از راه افغانستان است.کشورهای جنوب آسیا به ویژه پاکستان به شدت از کم بود انرژی رنج می برد.عبدالله امینی- کابل |  |
↧
تغییر مسیر پروژههای تاپی و کاسا ۱۰۰۰ عملی نیست
↧
